Okul, çocuğa fark ettirmeden bir ritim öğretir: sabah kalkış saati, yemek arası, teneffüs, eve dönüş. Bu ritim sayesinde çocuk ne zaman ne olacağını bilir ve güvende hisseder. Tatilde bu ritmi tamamen kaldırmak yerine esnetin — uyku 1-2 saat kayabilir, sabah geç kalkılabilir, ama günün küçük bir iskeleti kalsın. Bu sayfa o iskeleti, sıkılma anlarını ve ekran süresini birlikte planlamanıza yardımcı olur.
🧭 Nasıl Kullanılır?
- Haftada 10 dakika ayırın.
- Çocuğunuzla birlikte doldurun.
- Mükemmel olması gerekmiyor.
- Amaç plan yapmak değil, birlikte düşünmek.
Bölüm 1
"Sıkıldım" Anı: Ne Yapmalı?
1
Önce ayırt edin: Her "sıkıldım" aynı değildir. Bazen bu gerçekten boşluk doldurma fırsatıdır; bazen altında yorgunluk, açlık ya da aşırı uyarılmışlık (kalabalık, gürültü, uzun ekran sonrası) vardır. Önce temel ihtiyacı kontrol edin, sonra aşağıdaki adımlara geçin.
2
"Peki sen ne yapabilirsin?" diye sorun ve bekleyin. Cevabı siz bulmayın — sıkılan çocuk bir süre sonra kendi kendine bir şeyler üretmeye başlar. Yaratıcılık tam da o boşlukta filizlenir.
3
Hâlâ tıkandıysa, aşağıdaki Keşif Menüsü'nden bir seçenek sunun — "istersen şunu yapabilirsin" diyerek, görev olarak değil.
Fark şu: Biz söylediğimizde görev olur. O seçtiğinde keşif olur.
Bölüm 2
Keşif Menüsü
Her kategoriye kendi fikrinizi ekleyin — sabit bir program değil, çocuğun seçebileceği bir havuz.
Bölüm 3
Ekran Süresi: 3 Altın Kural
1
PlanlaSabah birlikte belirleyin. Ekran, günün iskeletinin bir parçası olsun. O zaman geldiğinde tamamen serbest — pazarlık ya da suçluluk yok.
2
Haber VerAni kapatmayın, önceden haber verin. "5 dakika sonra kapanıyor" deyin ve otomatik oynatmayı kapatın.
3
Geçiş YapGeçiş anını yumuşatın. Ekran kapandıktan sonra başka bir etkinliğe yavaşça geçin, aniden değil.
Kapanırken öfke, ağlama, "bir dakika daha" pazarlığı çıkıyorsa bu çocuğun irade eksikliği değil: otomatik oynatma ve sonsuz kaydırma, dikkati mümkün olduğunca uzun tutmak üzere tasarlanmıştır. Suçlanacak taraf çocuk değil, tasarımdır — bu yüzden 2. kural (önceden haber verme) özellikle önemlidir.
Bölüm 4
Yaş Grubuna Göre Öneri Süre
Bu süreler pasif izleme (dizi, kısa video) için geçerlidir. Birlikte oynanan, üreten ya da eğitici içerik (video görüşme, yaratıcı uygulama) biraz daha esnek değerlendirilebilir — önemli olan toplam süre kadar, içeriğin niteliği ve yalnız mı birlikte mi tüketildiğidir.
2–5 yaş
Günde 1 saatin altı
Yaz tatili
Biraz esneyebilir — bu normal
Bunlar katı kurallar değil, rehber niteliğindedir. Çocuğun gelişimi, içerik kalitesi ve aile düzeni her zaman daha önemlidir.
Bölüm 5
Kırmızı Çizgiler
Tartışmasız olanlar zaten aşağıda. Bir kural ne kadar az istisna içerirse, çocuk için o kadar az pazarlık konusu olur — sabitlik, esneklikten daha çok güven verir. Ailenize özel 1-2 kural daha ekleyin.
🚫 Yemek sırasında ekran yok
🚫 Yatmadan 1 saat önce ekran yok
🚫 Sabah uyanır uyanmaz ekran yok
✏️
✏️
Bölüm 6
Haftalık Gün İskeleti
Her hafta başında birlikte doldurun. Detaya gerek yok — tek kelime yeter (ör. "park", "misafir", "sakin gün"). İskeletin tamamen aynı olması gerekmez; her gün için sabit kalması iyi olan 3 çapa noktası yeterli: uyanma saati (±1 saat içinde), gün içinde bir sabit öğün, akşam yatma rutini. Geri kalanı esnek olabilir. 💡 Bu sayfayı ve bir sonraki sayfayı (çizim + hafta sonu değerlendirmesi) her hafta yeniden yazdırın — önceki sayfalar bir kerelik referans olarak saklanabilir.
| |
Sabah |
Öğle |
Öğleden Sonra |
Akşam |
| Pzt | | | | |
| Sal | | | | |
| Çar | | | | |
| Per | | | | |
| Cum | | | | |
| Cmt | | | | |
| Paz | | | | |
🖍️ Bu Haftanın Resmi
Bu hafta en çok sevdiğin anı buraya çiz!
Bölüm 7
Hafta Sonunda Birlikte Bakın
Uyku korunuyor muydu?
Hareket / oyun için zaman oldu mu?
Birlikte vakit geçirdik mi?
Bu hafta neyi fark ettim?
En çok hangi anda zorlandık? Gelecek hafta ne farklı deneyebiliriz?